Ten blog znajduje się w serwisie niepodległy.pl
Dowiedz się więcej »
Server staff
 
strona główna · działy · tagi · o autorze · szukaj · niepodległy.pl  
 

Historia2019.09.04 01:26

Ubeckie biografie

 
 
 
 

Broniatowski Mieczysław Artur (1912-1989) – uczestnik wojny domowej w Hiszpanii (dąbrowszczak), major LWP, prawnik, urzędnik państwowy, pułkownik aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej.

Urodzony w rodzinie inteligenckiej pochodzenia żydowskiego. Do 1931 uczył się w gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza w Częstochowie. Od 1932 studiował medycynę w Lyonie, później, od 1933 na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Był członkiem "Lewicy Akademickiej" i KZMP. W 1935 został skazany na 1,5 roku więzienia za działalność komunistyczną. W czasie hiszpańskiej wojny domowej wziął udział w walkach batalionu Dąbrowszczaków, w składzie XIII Brygady Międzynarodowej w stopniu porucznika i wstąpił do KPH. Po zakończeniu wojny w Hiszpanii internowany we Francji, skąd w 1943 przedostał się do ZSRR. 15 sierpnia 1943 wstąpił do 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, gdzie został szefem Wydziału Personalnego Zarządu Polityczno-Wychowawczego. Otrzymał stopień majora w Ludowym Wojsku Polskim. 1 sierpnia 1944 przekazany do dyspozycji szefa Resortu Bezpieczeństwa Publicznego Stanisława Radkiewicza - był kierownikiem Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie (1944-1945), początkowo z siedzibą w Otwocku, z ramienia, którego organizował struktury powiatowe UB, m. in. w Płocku i wojewódzkie w Rzeszowie. Był dyrektorem Centralnej Szkoły Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Łodzi (1945-1947) oraz p.o. dyr. Centrum Wyszkolenia MBP w Legionowie (1947-1948), z-cą dyr. Departamentu Ekonomicznego Ministerstwa Ziem Odzyskanych (1948-1949), dyr. Biura Społeczno-Administracyjnego Ministerstwa Administracji Publicznej (1949-1950), dyr. Biura Społeczno-Administracyjnego URM (1950-1955), dyr./z-cą dyr. Departamentu Społeczno-Administracyjnego MSW (1955-1964), prac./z-cy dyr. Biura ds. Ochrony Powietrza Atmosferycznego Głównego Urzędu Gospodarki Wodnej (1964-1968). W 1961 ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Był autorem wydanych w 1986 wspomnień „Zaczęło się za Pirenejami’’.

 

Brystiger Julia z domu Preiss (Prajs) (1902 - 1975) – „krwawa Luna’’, doktor filozofii, członek KPZU/KPP, PPR i PZPR, funkcjonariuszka aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej, dyrektor departamentu V i III MBP, redaktor w Państwowym Instytucie Wydawniczym, pełnomocnik Centralnego Biura Komunistów Polskich w 1944 roku.

Córka Hermanna Preissa, magistra farmacji w Stryju i Berty z Salzerbergów, córki Marjem i Izaaka, właściciela dóbr w Nowym Siole]. W 1920 ukończyła gimnazjum we Lwowie, a w 1926 studia historyczne na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza, doktorat pt. Mikołaj Lasocki obroniła w 1926 pod kierunkiem prof. Jana Ptaśnika. Następnie kontynuowała naukę w Paryżu. W 1928 zdała egzamin pedagogiczny. W latach 1928–1929 pracowała, jako nauczycielka historii w gimnazjum Chaima Epsteina w Wilnie i w żydowskim seminarium nauczycielskim Towarzystwa Kulturalno-Oświatowego „Tarbut”

Od 1927 działała w Międzynarodowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom (MOPR) i w komórce techniki partyjnej Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy (KPZU).  Od kwietnia 1931 była wydawcą i redaktorem legalnego tygodnika komunistycznego „Przegląd Współczesny”. Od połowy tego roku zasiadała w egzekutywie Komitetu Obwodowego MOPR. Od 1931 działała w Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy. W październiku 1931 została skazana na dwa tygodnie więzienia za działalność komunistyczną. Od 1932 była funkcjonariuszem partyjnym (tzw. funkiem – etatowym działaczem partii) pełniąc kolejno funkcje sekretarza propagandy i agitacji Komitetu Obwodowego KPZU we Lwowie, Przemyślu, Drohobyczu i od września 1932 ponownie we Lwowie. Za działalność w nielegalnych strukturach KPP w październiku 1932 została ponownie aresztowana i skazana na rok więzienia. Po zwolnieniu została członkiem egzekutywy KC MOPR. Obsługiwała obwody wołyński i stanisławowski tej organizacji. Pod koniec 1934 została na krótko zawieszona w prawach członka partii. Po złożeniu samokrytyki latem 1935 objęła funkcję sekretarza Komitetu Okręgowego KPZU Stryj-Sambor. Od 1935 zajmowała się problematyką chłopską i rolną w Centralnej Redakcji KPZU we Lwowie.

W 1936 została sekretarzem Komitetu Centralnego MOPR Zachodniej Ukrainy. Organizowała prokomunistyczny Kongres Pracowników Kultury we Lwowie w maju 1936. W kwietniu 1937 została kolejny raz aresztowana i skazana na 2 lata więzienia. W czasie odbywania kary była starostą komuny więziennej (grupy więźniów odbywających wyroki za działalność komunistyczną).

Po agresji ZSRR na Polskę przyjęła obywatelstwo sowieckie. Pracowała w Radzie Związków Zawodowych we Lwowie, była sekretarzem Komitetu Obwodowego MOPR. W 1940 została „członkiem wszechzwiązkowym” KC MOPR. W tym czasie współpracowała – razem z grupą innych kolaborantów – z wydawnictwem „Nowe Widnokręgi” we Lwowie. Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej zbiegła do Charkowa, a następnie do Samarkandy. W latach 1943–1944 zasiadała w Zarządzie Głównym Związku Patriotów Polskich.

W październiku 1944 została przyjęta do PPR. Zasiadała w Krajowej Radzie Narodowej z nominacji ZG ZPP. Od grudnia 1944 pracowała w Resorcie Bezpieczeństwa Publicznego na stanowiskach kierownika sekcji, kierownika wydziału, od 1945 p.o., a następnie dyrektorka Departamentu V Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Zajmowała się głównie sprawami kadrowymi (kluczowymi w systemie komunistycznym).

Była delegatem na I zjazd PPR (1945), II Zjazd PPR (1948) i Kongres Zjednoczeniowy PZPR, na którym została wybrana do Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej (w jej skład wchodziła do marca 1954). 10 października 1945 odznaczono ją Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy.

Zajmowała się partiami, organizacjami i ugrupowaniami religijnymi. Brała czynny udział w wypowiedzianej przez komunistów wojnie z Kościołem katolickim, ewangelikalnymi protestantami i Świadkami Jehowy.

Więzieniem, w którym pracowała Brystiger było praskie „Toledo”. Jeden z uwięzionych tak ją wspomina: zbrodnicze monstrum przewyższające okrucieństwem niemieckie dozorczynie z obozów koncentracyjnych. Żołnierz AK i były więzień polityczny Anna Rószkiewicz-Litwinowiczowa tak wspomina Brystigerową w swojej książce Trudne decyzje: „Julia Brystygierowa słynęła z sadystycznych tortur zadawanych młodym więźniom, była zdaje się zboczona na punkcie seksualnym i tu miała pole do popisu”.

Kwestia jej sadystycznych skłonności i katownia aresztantów wymaga jeszcze szczegółowego wyjaśnienia. Z publikacji prof. Andrzeja Friszkego, autora publikacji „Między wojną a więzieniem. Młoda inteligencja katolicka 1945–1953”, opisującej represje aparatu bezpieczeństwa wymierzone w działaczy katolickich, wynika, że Brystigerowa nie zajmowała się akowskim podziemiem zbrojnym, gdzie najwięcej było spraw trudnych, w tym śmiertelne. Natomiast na pewno, jako osoba niewątpliwie inteligentna, zajmowała się prowokacjami, agenturą w tym i innych środowiskach (środowisko literacko-artystyczne i inteligenckie), inspirowała tamże rozłamy, jednak nie prowadziła bezpośrednio śledztw i nie przesłuchiwała formalnie, choć wielokrotnie rozmawiała z aresztowanymi. Profesor Friszke nie odnalazł w obszernej kwerendzie do tej publikacji śladów wspomnianych skłonności sadystycznych i ich bezpośrednich realizacji. Klasycznym przykładem jej postępowania w odniesieniu do tych środowisk była sprawa Pawła Jasienicy w odniesieniu, do którego spowodowała jego zwolnienie, choć groziła mu kara śmierci, uznając, że bardziej będzie przydatny dla reżimu komunistycznego i realizowanych przez nią celów, jako żywy.

W 1957 w związku z procesami byłych funkcjonariuszy UB planowano pociągnąć ją do odpowiedzialności karnej.

 

Chmielewski Henryk - urodził się 12 kwietnia 1907 r. w miejscowości Siemień, województwo lubelskie; syn Jana i Heleny z domu Skoczyńskiej. W latach 1927–1930 pracownik kancelaryjny w Katolickim Związku Młodzieży w Wilnie, następnie do 1939 r. kierownik biura i zastępca sekretarza w Instytucie Akcji Katolickiej w Wilnie. W 1937 r. ukończył ze stopniem magistra Wydział Prawa na USB w Wilnie. W 1940 r., po obaleniu Republiki Litewskiej, był jednym z inicjatorów powstania polskojęzycznej „Gazety Ludowej”, przekształconej następnie w „Prawdę Wileńską” – organ Komitetu Miejskiego LKP(b) – której ostatni numer ukazał się 23 czerwca 1941 r. W grudniu 1942 r. podziemny sąd AK w Wilnie skazał Chmielewskiego i grupę jego współpracowników na karę śmierci.

W tym samym roku podjął współpracę z ZPP, od którego w marcu lub kwietniu 1944 r. otrzymał zadanie rozpracowania Szkoły Podchorążych AK. Po ustaleniu, że szkoła znajduje się przy 6. Brygadzie AK w okolicach Bieniakoń-Ejszyszek, w pierwszych dniach czerwca dołączył do brygady i przez cztery tygodnie realizował zlecone mu zadania wywiadowcze. Został zdekonspirowany i tylko szybkie nadejście Armii Czerwonej, do której wstąpił, uratowało go od sądu polowego. W 1946 r. inspektor PAP w Warszawie i naczelnik Wydziału V Departamentu V, 1946–1949 wicedyrektor Departamentu V MBP. Od 1 listopada 1949 r. p.o. dyrektor Departamentu Nadzoru Sądowego w Ministerstwie Sprawiedliwości. Z jego inicjatywy, mimo sprzeciwu kierownictwa Sądu Najwyższego, powstała tzw. Sekcja Tajna Sądu Najwyższego, orzekająca kary śmierci w sfingowanych procesach o rzekomą współpracę z okupantem.

W 1955 r. przeszedł do pracy w MSW.

 

Czaplicki Józef właściwie Izydor Kurc (1911-1985) – funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej, oficer (pułkownik) LWP, członek Państwowej Komisji Bezpieczeństwa.

Urodził się w żydowskiej rodzinie w Łodzi. Członek KPP, PPR i PZPR, absolwent kursu NKWD w Gorki w 1941 r. Karierę w UB rozpoczął w 6 sierpnia 1944 r. jako funkcjonariusz w dyspozycji kpt. Romkowskiego (szefa kontrwywiadu). Miesiąc później został kierownikiem Sekcji IV, 23 września został przekazany do składu warszawskiej grupy operacyjnej. 15 stycznia 1945 r. został mianowany kierownikiem grupy operacyjnej na miasto stołeczne Warszawa. 10 lutego 1945 r. został naczelnikiem Wydziału I (kontrwywiadu) WUBP w Łodzi, później tymczasowo wypełniał obowiązki szefa WUBP w tym mieście. 3 sierpnia 1945 r. awansował na stanowisko zastępcy dyrektora Departamentu I MBP, które pełnił dwukrotnie, w latach 1945–1946 oraz 1947–1950. Również dwa razy, w latach 1946–1947 oraz 1950–1953 sprawował funkcję dyrektora Departamentu III MBP (w 1946 struktura przejściowo nosiła nazwy: Wydział do Walki z Bandytyzmem oraz Departament VII). Od 1953 był zatrudniony w wywiadzie, były to kolejno stanowiska: zastępca dyrektora Departamentu VII MBP (1953–1954), pełniący obowiązki dyrektora i później dyrektor Departamentu I KdsBP (1955–1956), zastępca dyrektora Departamentu I MSW (1956–1957). Zwolniony 31 maja 1957 r.

Uchodził za „specjalistę’’ w zwalczaniu podziemia niepodległościowego. Ze względu na znęcanie się nad członkami Armii Krajowej, przezwano go w bezpiece Akower.

Po zakończeniu pracy w MSW od 1 stycznia 1958 r. do 31 grudnia 1967 r. pełnił funkcję zastępcy głównego inspektora Państwowej Inspekcji Handlowej.

 

Duljasz Hipolit - pseud. Andrzej, Bartek (ur. 10 listopada 1911 w Radomiu, zm. 16 lipca 1996) – funkcjonariusz organów bezpieczeństwa PRL, pułkownik Milicji Obywatelskiej, dyrektor Centralnego Zarządu Więziennictwa MSW w latach 1955-1956, dyrektor Departamentu VI Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (Departament Więziennictwa) w latach 1951-1954.

Skończył Szkołę Rzemieślniczo-Handlową. Członek KPP, PPR i PZPR. Od 1934 pracownik Egzekutywy Komitetu Okręgowego KPP w Radomiu, a następnie instruktor okręgowy na Okręg KPP Łódź.

 W 1930 skazany na cztery lata, a w 1937 na 8 lat więzienia za działalność komunistyczną, we wrześniu 1939 wydostał się z więzienia i udał się do Łucka zajętego przez Armię Czerwoną, brał udział w organizowaniu tam władzy sowieckiej. W styczniu 1940 przeniósł się do Lwowa i został tam racjonalizatorem i przewodniczącym Komitetu Fabrycznego w Remontowej Bazie Samochodów i Czołgów. Po 22 czerwca 1941 ewakuowany do obwodu czelabińskiego, gdzie pracował w zakładach metalurgicznych. We wrześniu 1943 wstąpił do 2 Dywizji Piechoty im. Jana Henryka Dąbrowskiego i został zastępcą dowódcy do spraw polityczno-wychowawczych. W lutym 1944 przerzucono go na tyły frontu, jako zastępcę dowódcy ds. polityczno-wychowawczych w sowieckim oddziale partyzanckim dowodzonym przez mjr Czesława Klima. W sierpniu 1944 przydzielony do Resortu Bezpieczeństwa Publicznego został kierownikiem Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego organizowanego na przyczółku sandomierskim dla województwa kieleckiego. Zastępca kierownika Grupy Operacyjnej MBP na Górnym Śląsku, kierownik WUBP w Kielcach z siedzibą w Sandomierzu od sierpnia 1944 do stycznia 1945. Zastępca dyrektora tego departamentu 1950-1951, kierownik Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Bydgoszczy i zastępca kierownika WUBP w Katowicach w 1945.

W 1956 ukończył Centralną Szkołę Partyjną.

.

Duda Teodor (Fiodor) (ur. 25 listopada 1914 w Cześnikach, w powiecie Tomaszów Lubelski, zm. 15 czerwca 1986) – pułkownik, funkcjonariusz PRL-owskich organów bezpieczeństwa publicznego.

Syn Filipa i Paraskiewi. Pochodził z ukraińskiej rodziny chłopskiej, z zawodu był ślusarzem. W latach 30. działał w KZMP i KPP, w 1932 został skazany na 3 lata więzienia za działalność komunistyczną, a w 1936 na 8 lat za próbę nielegalnego przekroczenia granicy z ZSRR. Od września do grudnia 1939 w niemieckiej niewoli, po zwolnieniu przekroczył granicę sowiecką, został aresztowany przez NKWD i skazany na 3 lata obozu; podczas odbywania kary współpracował z władzami obozu i z NKWD, m.in. pomagał wyłapywać członków OUN. W 1943 wstąpił do 2 Dywizji Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego i został zastępcą dowódcy batalionu do spraw polityczno-wychowawczych. W 1944 przeszkolony w Moskwie i przerzucony za linię frontu w okolice Lubartowa.

Służbę w nowo utworzonych organach bezpieczeństwa rozpoczął 22 lipca 1944, a 31 sierpnia 1944 zastąpił na stanowisku kierownika Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie ówczesnego podporucznika Henryka Palkę. 28 października tego roku został oficerem do spraw zleceń specjalnych w Resorcie Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie. 1 listopada 1944 wyznaczony został na stanowisko kierownika Wydziału Więzień i Obozów w Resorcie Bezpieczeństwa Publicznego. 15 października 1945 awansował na zastępcę kierownika Departamentu III Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (od 30 stycznia 1946 – Szefostwa Zaopatrzenia MBP).

20 lutego 1947 roku, w stopniu kapitana, został kierownikiem WUBP w Rzeszowie. Zastąpił na tym stanowisku kapitana Tomasza Wiśniewskiego. 16 października 1948 przeniesiony został do Krakowa na stanowisko kierownika tamtejszego WUBP. 1 marca 1950 przeniesiony na to samo stanowisko w Łodzi. 1 grudnia 1951 został szefem Urzędu Bezpieczeństwa na Miasto Łódź.

1 czerwca 1953 wyznaczony został na stanowisko zastępcy komendanta głównego Milicji Obywatelskiej Stanisława Wolańskiego i jego następcy generała brygady MO, Ryszarda Dobieszaka.

15 października 1957, po likwidacji Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i Komitetu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego, objął stanowisko zastępcy szefa Zarządu II Zwiadu Dowództwa Wojsk Ochrony Pogranicza.

Od 26 września do 8 października 1960 pozostawał w dyspozycji Departamentu Kadr i Szkolenia MSW. Ostatnim stanowiskiem, jakie pełnił w organach MO, była funkcja zastępcy komendanta wojewódzkiego do spraw Służby Bezpieczeństwa w Lublinie w latach 1967-1971.

Był odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy.

 

Fejgin Anatol (1909 - 2002) – członek KPP, PPR i PZPR, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa Informacji Wojskowej i Urzędu Bezpieczeństwa PRL.

Urodził się w Warszawie w rodzinie żydowskiej, jako syn Mojżesza i Marii z domu Kacenelebogen. W 1924 należał do kółek samokształceniowych, a następnie do rewolucyjnej organizacji szkolnej – Związek Młodzieży Socjalistycznej, kierowanej przez Związek Młodzieży Robotniczej w Polsce. W 1927 po ukończeniu gimnazjum w Warszawie, rozpoczął studia na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Na studiach związany był z rewolucyjną organizacją młodzieży akademickiej „Pochodnia” oraz z Międzynarodową Organizacją Pomocy Robotnikom, a następnie od 1928 został oficjalnym członkiem Związku Młodzieży Robotniczej na terenie Warszawy. Od 1928 był członkiem KPP. W 1929 został skazany na karę 2 lat więzienia za działalność komunistyczną, a w 1932 ponownie na karę 4 lat więzienia. W późniejszym okresie był etatowym funkcjonariuszem KPP, do jej rozwiązania w 1938 roku.

We wrześniu 1939 po kapitulacji Warszawy, Fejgin przedostał się do Brześcia, a następnie do Lwowa, gdzie pracował, jako ekonomista, a później, jako szef Wydziału Planowania w drukarni państwowej. Pod koniec czerwca 1941 przeniósł się do obwodu Kujbyszewskiego. Pracował tam w sowchozie pełniąc funkcję ekonomisty-buchaltera, a następnie został zatrudniony w Zakładach Zbrojeniowych w Kujbyszewie. W maju 1943 wstąpił do 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, gdzie został oficerem politycznym. Od lutego 1944 zajmował stanowisko szefa Wydziału Polityczno-Wychowawczego 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta, a od stycznia 1945 – szefa Oddziału Personalnego w Głównym Zarządzie.

Od maja 1945 był członkiem komunistycznej Polskiej Partii Robotniczej.

We wrześniu 1945 został na własną prośbę przyjęty do Głównego Zarządu Informacji Wojska Polskiego, w którym został zastępcą szefa Zarządu płk Piotra Kożuszki. W GZI WP zajmował się archiwum II Oddziału Sztabu Generalnego, dokumentami byłego Ministra Spraw Wojskowych oraz aktami Samodzielnego Referatu Okręgu Korpusu I. W maju 1948 roku minister obrony narodowej Marian Spychalski wraz z ówczesnym Sekretarzem generalnym PPR Władysławem Gomułką złożył na Biurze Politycznym PPR wniosek o odwołanie Fejgina ze stanowiska zastępcy szefa Zarządu Głównego Informacji WP. Od października 1949 został przeniesiony do Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Z dniem 1 maja 1950 został zatrudniony na stanowisku dyrektora Biura Specjalnego, a 1 grudnia 1951 został dyrektorem X Departamentu MBP. Wraz z pułkownikiem Michałem Taboryskim kierował zmanipulowaniem przez specjalną grupę X Departamentu MBP wyników wyborów do Sejmu PRL pierwszej kadencji przeprowadzonych 26 października 1952 roku. W czasie służby w aparacie bezpieczeństwa przez cały ten czas pozostawał na etacie Departamentu Personalnego Ministerstwa Obrony Narodowej. Dopiero z dniem 23 marca 1954 rozkazem nr 273, Anatol Fejgin został przeniesiony do rezerwy.

Został zawieszony w funkcji 5 grudnia 1953 po ucieczce na Zachód pułkownika Światły, następnie zwolniony z MBP 10 lutego 1954 i usunięty z partii. W 1955 został aresztowany i następnie w dniu 11 listopada 1957 skazany na karę 12 lat więzienia za stosowanie niedozwolonych metod przesłuchań i łamanie prawa w procedurze zatrzymań. Zarzuty obejmowały bezprawne pozbawienie wolności i spowodowanie szczególnego udręczenia, co najmniej 28 osób, w okresie od 1950 do 1953, w tym polecanie podległym funkcjonariuszom stosowania wobec niektórych z tych osób przymusu fizycznego i psychicznego. Zarzuty zostały postawione przez Władysława Gomułkę i innych członków Komitetu Centralnego partii, których Fejgin na zmianę z Różańskim osobiście przesłuchiwali. Został zwolniony z więzienia w 1964 na skutek ułaskawienia.

W 1966 rozpoczął pracę w Instytucie Badań Jądrowych, w Biurze Konstrukcyjnym na Służewcu zatrudniony tam w dziale księgowości przez Wilhelma Billiga – Pełnomocnika Rządu do Spraw Wykorzystania Energii Jądrowej. Gdy Billiga oskarżono o szpiegostwo na rzecz Zachodu, wykorzystując czystki antysemickie w 1968, ministra odwołano a Fejgina zwolniono z pracy. Przyjęty do pracy w Ministerstwie Łączności, gdzie stanowisko objął też Billig.

Przez ówczesne władze państwowe został odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (otrzymanym w czasie służby w Informacji Wojskowej w 1946). Pomimo wyroku skazującego nie został pozbawiony praw obywatelskich i prawa do odznaczeń.

 

Fink Marek vel Mark Finkienberg, od lat 70. Witold Jóźwicki (ur. 15 sierpnia 1911 w Zamościu) – funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej pochodzenia żydowskiego.

Był pułkownikiem Wojska Polskiego. Od 1944 do 1945 był zastępcą kierownika Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa w Lublinie. Następnie, do 1946 kierował PUBP w Będzinie. Od 1946 do 1948 był zastępcą kierownika, a od 1952 do 1954 p.o. kierownika Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Katowicach. W okresie 1952–1954 pełnił też funkcję dyrektora Departamentu VII Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Od 1955 do 1956 był wicedyrektorem Departamentu I Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego. Służbę w UB zakończył 31 stycznia 1961.

Należał do KPP, PPR i PZPR. Na mocy uchwały Prezydium KRN z 17 września 1946 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Wcześniej (13 grudnia 1945) otrzymał Order Krzyża Grunwaldu III klasy], a także (10 października 1945) Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały”.

 

Frey-Bielecki Jan Ludwik (1916 - 1994) – generał dywizji ludowego Wojska Polskiego, działacz komunistyczny, poseł na Sejm PRL II i III kadencji, dowódca Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju w latach 1956–1962.

Urodził się w polsko-niemieckiej rodzine w Łodzi. W 1934 ukończył Gimnazjum Zgromadzenia Kupców w Łodzi. W czasie studiów na Politechnice Warszawskiej nawiązał, mimo wcześniejszych związków z sanacją, kontakty z ruchem komunistycznym. Był członkiem KZMP od 1935 do jego rozwiązania w 1938 i Organizacji Młodzieży Socjalistycznej „Życie”. W 1936 wziął udział w strajku okupacyjnym na Politechnice i starciach z członkami Obozu Narodowo-Radykalnego, za co został aresztowany, a następnie zawieszony w prawach studenta; po czym rok spędził pływając na statkach, jako marynarz.

Po powrocie do Warszawy jesienią 1937 kontynuował studia na Politechnice; po rozwiązaniu przez Komintern latem 1938 OMS „Życie” (razem z KPP i KZMP) wstąpił do Klubu Młodych przy Klubie Demokratycznym (na bazie, którego w 1939 powstało Stronnictwo Demokratyczne). Po agresji III Rzeszy na Polskę udał się na wschód. Po agresji ZSRR na Polskę tworzył wraz z Jerzym Albrechtem „Czerwoną Milicję” w okolicach Włodzimierza Wołyńskiego. Następnie udał się do Lwowa, gdzie od 1940 działał politycznie na Politechnice Lwowskiej. Jesienią 1939 przebywał jakiś czas na terenach okupacji niemieckiej, oficjalnie z powodów rodzinnych, prawdopodobnie jednak z misją wywiadowczą; do Lwowa powrócił grudniu 1939.

Wiosną 1940 wyjechał do Niżnego Tagiłu na Uralu, gdzie po ataku Niemiec na ZSRR pracował w zakładach metalurgicznych im. Kujbyszewa. 10 lipca 1941 rozpoczął szkolenie w szkole partyjnej Kominternu. Był przewidywany, jako członek grupy inicjatywnej, mającej powołać na nowo partię komunistyczną w Polsce; ostatecznie nie został włączony do grupy, która, przerzucona przez fronty, powołała PPR. Od 1941 służył w Armii Czerwonej. 30 grudnia 1941 został przekazany do Wojskowego Ośrodka Partyzanckiego. 7 lutego 1944 znalazł się, wraz z innym polskim komunistą Stefanem Antosiewiczem, w składzie oddziału specjalnego przeznaczenia NKWD, przerzuconego na tereny Wileńszczyzny w rejon jeziora Narocz, do bazy sowieckiej partyzantki. O działalności Freya-Bieleckiego w partyzantce sowieckiej niewiele wiadomo. 7 maja 1944 Frey utworzył, złożony w znacznej mierze z Polaków, własny oddział partyzancki, który działał w rejonie jezioro Narocz – Oszmiana – Puszcza Nalibocka – Lida – Grodno – Puszcza Augustowska. W 1944 po przeszkoleniu przez NKWD został zrzucony na tyły wojsk niemieckich.

Po przejściu frontu pod koniec sierpnia 1944 oddział został rozwiązany i Freya skierowano do Moskwy, gdzie działał w Związku Patriotów Polskich (ZPP), pracując w redakcji radiostacji im Tadeusza Kościuszki, jako spiker i redaktor. W grudniu 1944 oddano go do dyspozycji szefa Resortu Bezpieczeństwa PKWN Stanisława Radkiewicza. W 1945 szef Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa w Warszawie, w latach 1945–1946 szef WUBP w Krakowie. Jako szef WUBP w Krakowie kierował walką z podziemiem niepodległościowym, przede wszystkim z oddziałem Józefa Kurasia „Ognia”. Jego działalność na stanowisku szefa WUBP spotkała się z krytyką ze strony kierownictwa MBP – w wyniku przeprowadzonej jesienią 1945 kontroli w Urzędzie stwierdzono m.in. bałagan w prowadzonej dokumentacji, nieprzestrzeganie zasad tajności, brak kontroli nad działalnością powiatowych UBP oraz „bezprawie Urzędów Bezpieczeństwa”; w wyniku tej kontroli Frey został ukarany dyscyplinarnie.

3 maja 1946 kierował tłumieniem patriotycznych wystąpień młodzieży w Krakowie; osobiście wjechał samochodem pancernym naprzeciw manifestujących studentów i dał rozkaz strzelania na postrach do demonstrantów z karabinu maszynowego; po rozproszeniu manifestacji na jego rozkaz aresztowano ponad 1000 osób, w tym ok. 800 studentów; wkrótce po tym Frey otrzymał awans na podpułkownika UB; jednak jego pozycją w aparacie bezpieczeństwa zachwiało uwolnienie 18 sierpnia 1946 przez oddział „Ognia” kilkudziesięciu więźniów z więzienia św. Michała w Krakowie.

W październiku 1946 został na własną prośbę przeniesiony do wojska z zachowaniem stopnia podpułkownika. W okresie od 25 października 1946 roku do 22 lipca 1947 roku był słuchaczem Kursu Dowódców Pułków w Oficerskiej Szkole Lotniczej w Dęblinie z jednoczesnym kursem pilotażu. Po ukończeniu kursu został przydzielony do 3 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego na Oksywiu i wyznaczony na stanowisko pomocnika dowódcy pułku do spraw pilotażu. W okresie od 1 sierpnia 1949 roku do 31 lipca 1951 roku był słuchaczem radzieckiej Wojskowej Akademii Lotniczej w Monino. Od 1954 generał brygady i zastępca dowódcy Wojsk Lotniczych. W czerwcu 1956 wydał rozkaz polskiemu lotnictwu prowadzić potajemnie rozpoznanie ruchu wojsk radzieckich z obwodu kaliningradzkiego. W październiku 1956, według wersji podanej przez Natolińczyków, wydał stacjonującej w Poznaniu jednostce lotniczej rozkaz zbombardowania radzieckiej kolumny pancernej maszerującej na Warszawę z Bornego Sulinowa, gdyby negocjacje polskich władz komunistycznych z Chruszczowem zakończyły się fiaskiem. Przejściowo odsunięty od stanowiska, powrócił do władzy wraz z Władysławem Gomułką. Od października 1956 do 1962 dowódca Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju, pierwszy po wojnie Polak na tym stanowisku. Na jego wniosek do polskiego lotnictwa przywrócono niektórych pilotów Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie. Organizator nowoczesnych sił lotniczych i lotniczej służby medycznej, inspirator polskich konstrukcji samolotowych; reaktywował lotnictwo sportowe. Związany z rewizjonistycznym Klubem Członków Środowiska „Życie”. Został usunięty z wojska w 1963 w wyniku reform, jakie przeprowadzał w polskim lotnictwie, którym przeciwne były władze wojskowe ZSRR.

 

Gajewski Adam (ur. 24 grudnia 1904 w Brześciu, zm.?) – pułkownik, oficer NKWD i Ludowego Komisariatu Bezpieczeństwa Państwowego, dyrektor Departamentu I MBP (kontrwywiad) w latach 1946-1948, doradca ministra Bezpieczeństwa Publicznego Stanisława Radkiewicza.

Syn Ignacego i Marii. Od 1924 służył w NKWD i NKGB, został oficerem tych służb. Członek PPR.

Od 30 września 1944 do grudnia 1945 w stopniu majora był szefem kolejno Oddziału II Zarządu Informacji Dowództwa Wojska Polskiego (od 30 listopada 1944 – Głównego ZI DWP), Wydziału II i Zarządu II Głównego Zarządu Informacji. Następnie był w 1945 wykładowcą pracy operacyjnej na kursach oficerskich przy GZI w Szkole Oficerów Informacji. Od 1 grudnia 1946 do 15 czerwca 1948 dyrektor Departamentu I MBP. Wyjechał do ZSRR w połowie czerwca 1948.

 

Grzybowski Faustyn (ur. 16 sierpnia 1913 w Mikołajewie k. Dnipra, zm. 9 kwietnia 1999 w Białymstoku) – żołnierz Armii Czerwonej, oficer ludowego Wojska Polskiego funkcjonariusz Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.

Syn Filipa i Wincentyny. Szkołę podstawową ukończył w 1929. Od 1933 członek i aktywista partyjny w organizacji młodzieżowej i Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Pracował na stanowiskach rachmistrza w kołchozie i sekretarza gminnego we wsi Cariwodar koło Chersonia.

Do służby w Armii Czerwonej powołany 30 października 1935. Do 1938 służył kolejno, jako elew szkoły podoficerskiej 64 Kolejowego Pułku NKWD, a następnie podoficer tej szkoły i podoficer w mieście Czudzuj w Republice Turkmeńskiej. Zdemobilizowany 13 lutego 1938 w stopniu podporucznika. W okresie 1938-1941 przewodniczący kołchozu im. Stalina w powiecie chersońskim. Ponownie powołany do Armii Czerwonej 13 sierpnia 1941, w której służył do 1943. Dowódca kompanii w 9, a następnie w 51 Armii oraz dowódca kompanii w Przymorskiej Armii m. Sewastopola i kompanii niszczycieli czołgów Południowo ukraińskiego Okręgu Wojskowego.

Od 7 czerwca 1943 służył w ludowym Wojsku Polskim, początkowo dowódca kompanii rusznic przeciwpancernych w stopniu porucznika. Uczestnik bitwy pod Lenino.

W kwietniu 1944 skierowany na kurs specjalny do szkoły NKWD w Kujbyszewie i po jego ukończeniu rozpoczął służbę w Resorcie/Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego. 13 sierpnia 1944-16 stycznia 1945 kierownik Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Białymstoku, 16 stycznia-30 listopada 1945 kierownik WUBP w Lublinie, a 6 grudnia 1945-15 kwietnia 1948 kierownik WUBP we Wrocławiu. 21 stycznia-9 grudnia 1949 zastępca dyrektora, a 10 grudnia 1949-1 stycznia 1955 dyrektor Departamentu Ochrony Rządu MBP. 1 stycznia 1955-7 września 1956 dyrektor Departamentu VIII Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego. Służbę ukończył w stopniu pułkownika.

 

Hakman Michał vel Adolf Ungar-Weiser (właśc. Mechel Hakman) pseud. Mitek, Stary, Wacek, (ur. 17 grudnia 1906 w Tyszowcach, zm. 10 listopada 1972 w Warszawie) – działacz komunistyczny, sekretarz Komitetu Okręgowego (KO) KPZU we Lwowie, Stryju i Drohobyczu, oficer Armii Polskiej w ZSRR, pułkownik ludowego Wojska Polskiego, MBP i MSW, dyrektor Departamentu Organizacji i Planowania MBP w latach 1953–1954, a reorganizacji Departamentu Zaopatrzenia MSW.

Syn cieśli Abrahama poległego na froncie w roku 1915, brat Izraela i Joela-Izajasza, działaczy komunistycznych. Z zawodu stolarz. Od 1922 roku członek Związku Młodzieży Komunistycznej (ZMK), a od 1924 roku KPP. W lutym 1926 roku aresztowany i skazany na 3 lata więzienia za działalność komunistyczną, w lipcu 1928 roku zwolniony w wyniku amnestii. Od 1930 do grudnia 1935 roku ponownie więziony. Po zwolnieniu został sekretarzem okręgowym KPZU we Lwowie, Stryju i Drohobyczu. W styczniu 1938 roku aresztowany i skazany na 4 lata więzienia, uwolniony po wybuchu wojny we wrześniu 1939 roku. W latach 1939–1941 we Lwowie był wiceprzewodniczącym Rady Obwodowej Związków Zawodowych Pracowników Przemysłu Drzewnego. W latach 1941–1942 walczył w Armii Czerwonej. Od maja 1943 roku w 1 DP im. T. Kościuszki, ukończył szkołę oficerską i przeszedł szlak bojowy od Lenino do Warszawy. Od 16 kwietnia 1947 roku do 1948 roku dowódca 10 Katowickiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza w Gliwicach, w latach 1948–1950 dowódca 21 Brygady Ochrony Pogranicza w Gliwicach, a od 1950 roku do 30 czerwca 1953 roku 4 Brygady WOP w Gliwicach, następnie był w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) na stanowisku Dyrektora Departamentu Organizacji i Planowania MBP w latach 1953–1954. Z dniem 17 grudnia 1954 roku przekazany do dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Po reorganizacji ministerstwa do 1964 roku, jako dyrektor Departamentu Zaopatrzenia w MSW. Od 1964 roku w stanie spoczynku.

Zmarł 10 listopada 1972 roku w Warszawie, został pochowany na Wojskowych Powązkach w Warszawie.

 

Kilanowicz Jerzy pseud. Maczek (ur. 29 lipca 1918, zm. 7 sierpnia 1978 w Warszawie) – działacz komunistyczny, oficer GL-AL, major UB, pułkownik WP.

Syn Szczepana, brat Stefana znanego, jako Grzegorz Korczyński. W drugiej połowie lat 30. działał w KZMP, w 1942 wstąpił do GL i PPR. Wspólnie z bratem organizował oddziały partyzantki komunistycznej na Lubelszczyźnie. Oficer Sztabu Głównego GL-AL, od lipca 1944 porucznik i oficer bezpieczeństwa w sztabie Obwodu II AL. Po wojnie w UB, od 10 IV do 24 VII 1945 szef WUBP w Szczecinie i jednocześnie zastępca szefa Powiatowego UBP w Szczecinie w stopniu kapitana, później do końca listopada 1945 szef Miejskiego UBP w Szczecinie. W MBP pracował do 1947. W pierwszej połowie lat 50. w związku z uwięzieniem brata był represjonowany, po X 1956 wrócił do wojska, mianowany pułkownikiem, był attaché morskim w Kanadzie i attaché wojskowym, morskim i lotniczym w Egipcie i Libanie. Był odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy i Złotym Krzyżem Zasługi (15 listopada 1946).

 

Kołacz Michał (ur. 28 lutego 1912 w Sarnach, zm. 4 grudnia 1977]) – major, funkcjonariusz NKWD, funkcjonariusz PRL-owskich organów bezpieczeństwa.

1933-1935 służył w 22. pułku ułanów w Brodach i w KOP. Od zajęcia we wrześniu 1939 r. Lwowa przez Armię Czerwoną do ataku na ZSRR pracownik sowieckiej Milicji Robotniczej, a następnie lwowskiego NKWD. Absolwent rozpoczętego wiosną 1944 r specjalnego kursu NKWD w Kujbyszewie przygotowującego kadry komunistycznego aparatu bezpieczeństwa. Następnie naczelnik Wydziału I Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Rzeszowie (1945–1948), szef PUBP w Przemyślu (1948–1951), Nisku (1951–1952) i Legnicy (1953–1956). Od 28.11.1956 do 31.03.1961 naczelnik wydziału w Komendzie Wojewódzkiej MO we Wrocławiu.

Uchwałą Prezydium KRN z 17 września 1946 odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasług. Otrzymał także Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały”.

 

Komar Wacław, właśc. Mendel Kossoj (1909–1992), gen. bryg.; uczestnik wojny domowej w Hiszpanii (1936–1938), szef oddziału II Sztabu Generalnego WP (1945–1947), dyrektor Wydziału II Samodzielne go MBP(1947), dyrektor Departamentu VII MBP (1947–1950), wiceminister ON i kwatermistrz WP (1951–1953); więziony w latach 1953–1956; po zwolnieniu dowódca Wojsk Wewnętrznych (1956–1960); dyrektor generalny MSW (1960–1967)

Urodził się w Warszawie w rodzinie żydowskiej, jako syn rymarza Dawida i Fejgi.

W 1924 roku został członkiem międzynarodowej żydowskiej organizacji młodzieżowej Ha-Szomer Ha-Cair. W 1925 wstąpił do KZMP, a w 1926 do KPP. Jako kilkunastoletni chłopak brał udział w zabójstwach tajnych współpracowników polskiej policji politycznej na polecenie KPP. W czerwcu 1927 został przerzucony do Związku Radzieckiego, gdzie przebywał do lipca 1933, szkolony na kursach dywersyjnych pod nazwą podgatowka komandnogo sostawa pri sztabie RKKA Armii Czerwonej, potem skierowany do OGPU/NKWD. Wstąpił do WKP(b) .Na początku lat 30. XX w skierowany „na robotę wojskową” do Niemiec, a potem do Polski. Działał w Komunistycznej Międzynarodówce Młodzieży. Między grudniem 1936 a lutym 1939 przebywał w Hiszpanii i wziął udział w wojnie domowej. Walczył pod Guadalajarą, Saragossą, nad Ebro i w obronie Madrytu, trzykrotnie ranny. 16 lipca 1946 Krajowa Rada Narodowa na wniosek Ministra Obrony Narodowej „w uznaniu bohaterskich zasług ochotników polskich w bojach z niemieckim faszyzmem na polach Hiszpanii w 1936–1939 r. o Polskę Demokratyczną” odznaczyła go Krzyżem Złotym Orderu Wojennego Virtuti Militari.

W latach 1939–1940 był żołnierzem Wojska Polskiego we Francji. Walczył w kampanii francuskiej 1940, w trakcie, której dostał się do niemieckiej niewoli. W niewoli przebywał do kwietnia 1945. Po uwolnieniu z niewoli pozostał we Francji, gdzie w czerwcu 1945 objął stanowisko zastępcy szefa tamtejszej Polskiej Misji Wojskowej.

19 grudnia 1945 po powrocie do kraju zastąpił na stanowisku szefa Oddziału II Sztabu Generalnego pułkownika Gieorgija Domeradzkiego. Od 20 czerwca 1947 łączył obowiązki szefa wywiadu wojskowego z funkcją naczelnika Wydziału II Samodzielnego (wywiadu) Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, a od 17 lipca 1947 – dyrektora Departamentu VII Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (połączony wywiad wojskowy i cywilny). Po II plenum KC PZPR, na którym usunięto z KC m.in. Władysława Gomułkę i Mariana Spychalskiego zarzucając im m.in. brak czujności rewolucyjnej w polityce kadrowej w wojsku, 5 czerwca 1950 Komar został odwołany ze stanowiska dyrektora departamentu, a następnie ze stanowiska szefa Oddziału II Sztabu Generalnego WP. W wywiadzie przeprowadzono czystkę usuwając z niego pracowników bliskich Komarowi, głównie pochodzenia żydowskiego i weteranów walk w Hiszpanii. 6 lipca 1951 został Głównym Kwatermistrzem Wojska Polskiego.

11 listopada 1952 został aresztowany i w śledztwie poddany torturom w celu wymuszenia zeznań obciążających Gomułkę i Spychalskiego. Śledztwo przeciwko niemu zostało umorzone na skutek decyzji podjętej przez Biuro Polityczne 17 grudnia 1954 roku. 23 grudnia 1954 został zwolniony z aresztu GZI. Od 1955 do 1956 roku był dyrektorem Fabryki „Spefika” na Służewcu i Warszawskich Zakładów Fotochemicznych „Foton” na Woli.

24 sierpnia 1956 stanął na czele Wojsk Wewnętrznych, w skład, których wchodził między innymi Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego. 10 czerwca 1960 został dyrektorem generalnym w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. W 1968 odwołany ze stanowiska.

 

Konar Julian, właściwie Julian Jakub Kohn ( 1920-2008) – pułkownik, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej.

Urodzony w rodzinie pochodzenia żydowskiego. Wstąpił do armii Andersa, skierowany został na przeszkolenie do Saratowa, po którym zdezerterował w drodze do macierzystej jednostki.

Następnie wstąpił do Ludowego Wojska Polskiego, w którym doszedł do stopnia pułkownika. 1 lutego 1950 został wicedyrektorem Departamentu I Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Funkcję tą pełnił do 1 stycznia 1952 i następnie od 20 października 1953 do 31 grudnia 1954. 1 stycznia 1955 został wicedyrektorem Departamentu I Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego. Zwolniono go 27 listopada 1956.

Uchwałą Prezydium KRN z 17 września 1946 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

 

Korczyński Grzegorz, właśc. Stefan Kilanowicz, ps. „Grzegorz” – ur. 17 czerwca 1915 r. w Brzezinach, zm. 22 października 1971 r. w Algierze, polski działacz komunistyczny, generał broni LWP, funkcjonariusz MBP i szef Zarządu II Sztabu Generalnego WP – wywiadu wojskowego PRL, brat Jerzego Kilanowicza.

W 1937 roku brał udział w hiszpańskiej wojnie domowej w XIII Brygadzie im. Jarosława Dąbrowskiego (dąbrowszczacy). W 1940 r. kierował Centralną Techniką Partyjną potem Pomocą Ludową w polskiej sekcji Komunistycznej Partii Francji. W sierpniu 1942 roku przerzucony z Francji do Polski przez dowódcę Gwardii Ludowej Bolesława Mołojca. Od 1942 roku członek PPR i GL, dowódca oddziału GL im. Tadeusza Kościuszki działającego na południowej Lubelszczyźnie.

Między listopadem 1942, a lutym 1943 roku we wsi Ludmiłówka i jej okolicach w powiecie kraśnickim Grzegorz Korczyński, i podlegli mu komunistyczni partyzanci z GL, zamordowali około 100 Żydów (głównie kobiet i dzieci). Zbrodnia miała charakter rabunkowy. W 1944 roku był dowódcą obwodu lubelskiego AL. W 1945 roku dokonywał pacyfikacji wiosek na terenie Lubelszczyzny, uznanych za współpracujące z antykomunistyczną partyzantką niepodległościową.

Od 15 marca 1946 do 5 września 1948 roku pełnił funkcję pomocnika ministra w MBP do spraw operacyjnych (miał nadzór nad pracą Departamentu I, Wydziału I Samodzielnego, Zarządu Informacji, Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Głównego Urzędu Cenzury). W 1947 roku był zastępcą do spraw bezpieczeństwa dowódcy Grupy Operacyjnej „Wisła” podczas akcji Wisła. Aresztowany 21 maja 1950 roku przez grupę operacyjną Biura Specjalnego MBP i po 4 latach śledztwa oskarżony i skazany na dożywocie m.in. za mordy na ludności polskiej i żydowskiej. MBP zamierzała także wykorzystać materiał dowodowy, aby skłonić Korczyńskiego do zeznań przeciwko Władysławowi Gomułce.

Wyszedł na wolność w 1956 roku na fali politycznej odwilży, a śledztwo przeciwko niemu umorzono. Od końca grudnia 1956 do 1965 roku był szefem wywiadu wojskowego. W latach 1965-1971 był wiceministrem obrony narodowej. W Grudniu 1970 roku dowodził oddziałami Wojska Polskiego, pacyfikującymi demonstracje robotnicze na Wybrzeżu, był jednym z głównych odpowiedzialnych za masakry robotników w czasie tamtych wydarzeń i został za to usunięty z zajmowanych stanowisk, a następnie wysłany, jako ambasador do Algierii. Zmarł tam 22 października 1971, według oficjalnej wersji z powodu zatrucia amebą (nieoficjalnie mówiono o samobójstwie, wypadku lub zabójstwie).

 

Kratko Józef (ur. 16 września 1914 w Pińsku, zm. 29 marca 2004) – oficer Ludowego Wojska Polskiego, pułkownik Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.

Pochodził z rodziny żydowskiej, syn Azriela i Bajli, brat Załmana-Zygmunta, również działacza komunistycznego.

We wrześniu, 1941 jako ochotnik przyjęty został do armii gen. Andersa. Ukończył dywizyjny kurs podchorążych rezerwy przy 5 Dywizji Piechoty. Zdezerterował a następnie pełnił służbę w armii gen. Berlinga. Do 20 maja 1944 był zastępcą dowódcy Polskiego Samodzielnego Batalionu Specjalnego do spraw polityczno-wychowawczych.

15 sierpnia 1944 wyznaczony został na stanowisko zastępcy komendanta Milicji Obywatelskiej miasta stołecznego Warszawy do spraw polityczno-wychowawczych.

Dyrektor Departamentu VII Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1955-1956, dyrektor Departamentu Szkolenia MBP w latach 1953-1954, dyrektor Departamentu IV MBP w latach 1947-1953, szef Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Katowicach w latach 1946-1947, szef Inspektoratu Komendanta Głównego Komendy Głównej Milicji Obywatelskiej.

Członek KPP, PPR i PZPR. W 1969 wyjechał do Izraela. Po śmierci został pochowany na cmentarzu w Sztokholmie.

Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1945), Złotym Krzyżem Zasługi (1946) i Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy.

 

Krupski Mikołaj (ur. 25 listopada 1919 w Pialikach, pow. dziś nieniski) – generał brygady MO, wieloletni funkcjonariusz organów bezpieczeństwa, m.in. naczelnik Departamentu II MSW PRL, kontrwywiadu.

Pochodzenia chłopskiego, syn Antoniego i Marii. Służył w Armii Czerwonej (1940-), m.in. w wojskowym batalionie budowlanym (1941-). Absolwent szkoły specjalnej (oficerskiej) NKGB w Kujbyszewie (1944). Służbę w polskich organach bezpieczeństwa rozpoczął 16 sierpnia 1944, jako śledczy w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Białymstoku. Jeszcze w tym samym roku przeszedł do Miejskiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, gdzie przez następny rok sprawował funkcję kierownika Sekcji 7. W 1945 przeniesiony do Łodzi, gdzie kolejno został kierownikiem Grupy Operacyjnej przy tamtejszym Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego, kierownikiem Sekcji 8. WUBP, zastępcą kierownika/kier. Wydziału I WUBP, kontrwywiadu. W 1947 został naczelnikiem Wydziału VII (śledczego), a następnie Wydziału V (ochrona partii i ugrupowań politycznych) WUBP w Łodzi. Rok później został zastępcą szefa WUBP w Łodzi (1948). Przeniesiony do Bydgoszczy na stanowisko szefa tamtejszego WUBP (1948–1950), następnie w Lublinie (1950–1953).

W 1953 został przeniesiony do centrali Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie, gdzie objął stanowisko zastępcy dyrektora Departamentu III MBP. Po likwidacji MBP i utworzeniu Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego w 1954, został kierownikiem Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego miasta stołecznego Warszawy, na tym stanowisku pozostał, do 1957, kiedy to po kolejnej reorganizacji organów bezpieczeństwa został przeniesiony do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, gdzie przez następne trzy lata pozostawał w dyspozycji Departamentu Kadr i Szkolenia MSW, studiując w Akademii Sztabu Generalnego w Warszawie (1957–1960). Po jej ukończeniu był zastępcą szefa Zarządu Politycznego Wojsk Ochrony Pogranicza (1960–1961), wicedyrektorem Departamentu I MSW, wywiadu (1961–1965), dyr. Departamentu II, kontrwywiadu (1965). W tym czasie M. Krupski przez podwładnych był nazywany „Świętym”, gdyż był fanatycznym, ortodoksyjnym marksistą. Na koniec swojej kariery zawodowej Krupski pełnił funkcję kier. Głównego Inspektoratu MSW PRL (1973–1988)

Odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy i Srebrnym Krzyżem Zasługi.

 

Mietkowski Mieczysław, właściwie Mojżesz Bobrowicki (1903-1990) - generał brygady bezpieczeństwa publicznego i wiceminister bezpieczeństwa publicznego.

Urodził się w rodzinie żydowskiej, jako syn Zachariasza i Estery, brat Chona. W latach 1922–1938 członek KPP. Od 1929 przebywał w ZSRR. W latach 1931–1934 studiował w Instytucie Czerwonej Profesury w Moskwie. W latach 1934–1936 z ramienia WKP(b) pomagał w Austrii Schutzbundowi (paramilitarnym bojówkom komunistycznym). Następnie brał udział w wojnie domowej w Hiszpanii.

W latach 1939–1943 pracował w Wydawnictwie Literatury w Językach Obcych w Moskwie. W latach 1943–1944 pełnił służbę wojskową, jako oficer Wydziału Politycznego 1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, a następnie szef Zarządu Polityczno-Wychowawczego 1 Armii Polskiej w ZSRR. Członek Polskiej Partii Robotniczej, a następnie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

Od 16 października 1944 do 9 grudnia 1954 wiceminister Bezpieczeństwa Publicznego. Od 24 lutego 1949 był członkiem Komisji Bezpieczeństwa KC PZPR, nadzorującej aparat represji stalinowskich w Polsce. W 1954 w wyniku wszczęcia dochodzenia w sprawie stosowania tortur w MBP, wyłączony z kierownictwa resortu i ukarany wykluczeniem z PZPR. Potem pracował w Banku Inwestycyjnym w Warszawie.

Uchwałą Prezydium KRN z 19 lipca 1946 „w wyróżnieniu zasług na polu dwuletniej pracy nad odrodzeniem państwowości polskiej, nad utrwaleniem jej podstaw demokratycznych i w odbudowie kraju” został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

 

Moczar Mieczysław właściwie Mykoła Demko vel Diomko, pseudonim Mietek, urodzony w 1913 r. w Łodzi, „ludowy” partyzant, generał dywizji Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, minister spraw wewnętrznych, poseł na Sejm PRL, agent sowieckiego wywiadu GRU.

Syn Bronisławy Wierzbickiej, katoliczki, i Tichona Demki vel Diomki, wyznania prawosławnego. Ukończył szkołę powszechną w Łodzi i trzyletnie kursy zawodowe. Pracował w fabryce włókienniczej, z której został zwolniony. Od 1937 r. w Komunistycznej Partii Polski. W latach 1938–1939 więziony za działalność antypolską. Po wybuchu wojny pracował dla GRU, które wysłało go na przeszkolenie do Smoleńska, następnie do Gorkiego, potem przerzucany na tereny okupacji niemieckiej.

Od 1941 współtworzył w Łodzi wraz z Ignacym Logą-Sowińskim konspiracyjną organizację Front Walki o Naszą i Waszą Wolność, która po powstaniu Polskiej Partii Robotniczej weszła w jej skład. Od czerwca 1942 dowódca Obwodu Łódzkiego Gwardii Ludowej. Od maja 1943 dowódca Okręgu Lubelskiego GL (następnie Armia Ludowa).W czerwcu 1944 przesunięty do dowodzenia okręgiem kieleckim w związku z jego konfliktem z bezpośrednio podporządkowanym Moskwie Leonem Kasmanem, który dowodził oddziałem partyzanckim na Lubelszczyźnie. Kasman odmówił podporządkowania się Komitetowi Centralnemu PPR i przekazania broni oddziałom AL, dowodzonym przez Moczara. Po 1945 r. działał w Komitecie Centralnym Polskiej Partii Robotniczej, kierownik Grupy Operacyjnej Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego ds. województwa łódzkiego, od 8 czerwca 1945 do 1948 r. szef Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Łodzi.

Od 25 maja do 5 września 1948 r. był pomocnikiem ministra bezpieczeństwa publicznego do spraw operacyjnych. Wojewoda olsztyński, potem przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, następnie w Białymstoku i Warszawie.

W latach 1956–1981 był członkiem KC PZPR. Od kwietnia do listopada 1956 r. minister do spraw PGR. Od listopada 1956 roku do grudnia 1964 r. wiceminister spraw wewnętrznych, a następnie – do lipca 1968 r. – minister tego resortu.

Przywódca tzw. frakcji „partyzantów’ w PZPR, która prowadziła antysyjonistyczną propagandę w marcu 1968. Po grudniu 1970, kiedy został członkiem Biura Politycznego KC PZPR, zaczął tracić wpływy, ostatecznie trafiając na boczny tor prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Musiał zadowolić się funkcjami w Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD).

Zmarł w 1986 r. w Warszawie, pochowany w Rąblowie na polu bitwy partyzanckiej.

 

Okręt Zygmunt właściwie Nachaniasz/ Nachemiasz Okręt (ur. 14 stycznia 1897 w Stopnicy, zm. 17 stycznia 1964) – pułkownik, długoletni oficer wojskowego i cywilnego aparatu bezpieczeństwa PRL.

Urodzony w rodzinie pochodzenia żydowskiego, syn Ignacego - Israela i Sary - Salomei.

Przedwojenny działacz kompartii m.in. KPP.

Swoją karierę w aparacie bezpieczeństwa rozpoczął w styczniu 1945 od stanowiska zastępcy Szefa Oddziału Informacji 1 Armii Wojska Polskiego; następnie w sierpniu 1945 objął stanowisko szefa Wydziału Informacji Pomorskiego Okręgu Wojskowego, od grudnia 1945 pełnił analogiczną funkcję w Łódzkim Okręgu Wojskowym.

W 1948 przeszedł do Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego na stanowisko inspektora przy kierownictwie Departamentu VII (wywiad) MBP. Rok później został wicedyrektorem Departamentu VII i zastępcą generała Wacława Komara (ówczesnego dyrektora Departamentu VII).

W lutym 1951 objął stanowisko dyrektora Centralnego Archiwum Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, następnie sprawował to samo stanowisko w Komitecie do spraw Bezpieczeństwa Publicznego i od listopada 1956 w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Zwolniony z MSW w sierpniu 1960, zmarł w 1964.

 

Olkowski Jan (ur. 3 lutego 1910 w Koziej Górze, zm. 30 maja 1988) – podpułkownik UB.

Od 1941 żołnierz Armii Czerwonej, w 1943 dostał się do niemieckiej niewoli, w 1944 był członkiem partyzantki sowieckiej i AL na Lubelszczyźnie, następnie organizował MO w Parczewie i Radzyniu. 1945-1946 był III sekretarzem Komitetu Wojewódzkiego PPR w Lublinie. Skierowany do pracy w UB. Od marca do maja 1946 pełnił funkcję szefa WUBP w Warszawie. 27 maja 1946 mianowany zastępcą szefa WUBP w Krakowie, gdzie od 25 sierpnia 1946 był p.o. szefa. 23 października 1948 przeniesiony na stanowisko szefa WUBP w Szczecinie (do 4 lutego 1950). 15 października 1966 oddelegowany do pracy w Sztabie Generalnym WP, 12 czerwca 1967 delegowany przez Zarząd II Sztabu Generalnego WP, jako starszy pomocnik szefa Wydziału Operacyjnego w Polskiej Delegacji Międzynarodowej Komisji Nadzoru i Kontroli w Laosie.

 

Onacik Jan (1921- 1988) – funkcjonariusz MBP.

Pochodził z chłopskiej rodziny białoruskiej, miał wykształcenie niepełne średnie; należał do Komsomołu, następnie PPR i PZPR. Funkcjonariusz sowieckiej milicji w Bielsku Podlaskim i Grodzisku 1939–1941. Po ataku Niemiec na ZSRR ewakuował się na wschód, w Homlu wstąpił do Armii Czerwonej, żołnierz batalionu ochrony torów kolejowych w Mozyrzu. Od 13 października 1941 do 17 marca 1943 żołnierz Wojsk Specjalnego Przeznaczenia NKWD, a od 20 marca 1943 do 22 sierpnia 1944 członek sowieckiej dywersyjno-rozpoznawczej grupy desantowej NKGB „Dalnije” dowodzonej przez kpt. Nikołaja Chmielewcewa na Białostocczyźnie. 2 lutego 1944 we wsi Kuzawa wraz z łącznikiem został otoczony przez niemieckich żandarmów; zastrzelił wówczas oficera żandarmerii Müllera, jednak sam został ranny od wybuchu granatu. Od 12 czerwca 1945 do 1 lutego 1946 pełnił obowiązki naczelnika Wydziału do Walki z Bandytyzmem WUBP w Białymstoku, od 1 lutego 1946 do 1 czerwca 1947 był naczelnikiem Wydziału V WUBP w Białymstoku, od 1 czerwca 1951 do 3 października 1954 – szefem WUBP w Opolu, od 25 września 1954 do 18 maja 1955 – szefem Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego we Wrocławiu, od 15 września 1956 do 1 stycznia 1957 – kierownikiem Wojewódzkiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego w Bydgoszczy, od 1 stycznia 1957 do 15 stycznia 1958 – I zastępcą komendanta ds. bezpieczeństwa (SB). Zwolniony ze służby w MO 30 czerwca 1958.

W 1945 odznaczony Srebrnym Medalem Zasłużonym na Polu Chwały, a w 1946 Srebrnym Krzyżem Zasługi.

 

Ciąg dalszy: TUTAJ ( przekroczyliśmy maksymalną długość artykułu - nie jest to krypto reklama) 

 
434 odsłony  średnio 4,7 (3 głosy)
zaloguj się lub załóż konto by oceniać i komentować   
Tagi: UB, NKWD, MBP.
Re: Ubeckie biografie 
interesariusz, 2019.09.04 o 20:32
jak mniemam, zajmował się Pan sprawami technicznymi,

czemu każda strona witryny ma ten sam tytuł ?
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Ubeckie biografie 
Markus, 2019.09.05 o 11:48
Czy mógłbym prosić o rozszerzenie pytania? O który adres Panu chodzi?
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
Re: Ubeckie biografie 
interesariusz, 2019.09.05 o 21:53
jak się poleca przeglądarce zapamiętanie strony, to ta proponuje nazwę pliku na podstawie tytułu strony.


bardzo interesujące, teraz tytuł już jest pełny, parę godzin temu była tylko końcówka niepodległy,
zaloguj się lub załóż konto aby odpowiedzieć  
 
login:
hasło:
 
załóż konto, załóż bloga!
Więcej funkcji, w tym ocenianie i komentowanie artykułów.
odzyskaj hasło
podobna tematyka
Skład narodowościowy MBP (Historia)
najnowsze komentarze
Re: Ubeckie biografie
interesariusz → Markus
Re: Lewicówka
Markus → HADES
Re: Ubeckie biografie
Markus → interesariusz
Re: Ubeckie biografie
interesariusz → Markus
Re: Lewicówka
HADES → Markus
Re: Lewicówka
Markus → HADES
Re: Lewicówka
HADES → Markus
Re: Lewicówka
Lotna → GPS
Re: Lewicówka
GPS → Lotna
Re: Lewicówka
Lotna → Markus
Re: Lewicówka
Markus → Lotna
Re: Lewicówka
Lotna → Markus
Re: Trolle, farmy trolli i ich nadzorcy.
Markus → Ikulalibal
Re: Trolle, farmy trolli i ich nadzorcy.
Ikulalibal → Markus
więcej…